Görüş ve Öneriler

İzmit’ in Sembolü: Saat Kulesi

Özge YALÇIN  

Kurumsal İletişim Uzmanı / Fitness ve Pilates Antrenörü

Kimdir?


Ekim 2018

  0

İzmit’ in Sembolü: Saat Kulesi

Gölgesinde oturup, çayınızı yudumlayarak deniz manzarasını izlediğiniz, İzmit’ in sembolü saat kulesinin tarihi hakkında neler biliyoruz? Tarihi, II. Abdülhamid dönemine dayanan Saat Kulesi'nin tarihine gelin yakından bakalım.


İzmit Saat Kulesi, Kasr-ı Hümayun (Saray Müze) ile Atatürk Heykeli arasında yer alan, kentin simgesidir. İzmit saat kulesi 33 yıl süren Sultan II. Abdülhamid saltanatı tarafından İzmit’te yaptırılan ve günümüze kadar ayakta kalabilen 3 yapıdan biridir. II. Abdülhamid’ in tahta çıkışının 25. yıldönümü dolayısıyla, İzmit mutasarrıfı Musa Kazım Bey denetiminde İzmit Belediyesine yaptırılmıştır. 

İzmit Saat Kulesi, Mimar Vedat Tek’ in eseridir. Kimi kaynaklar kulenin yapımını Bahçecik-İzmitli bir Osmanlı Ermenisi olan Mihran Azaryan olarak da vermektedir.

Marangozluğu yanında saatlere olan merakı ile de tanınan Sultan II. Abdülhamit, Osmanlı tahtına çıkışının 25. yıldönümünde saat kulelerinin yaygınlaşması konusunda bir çalışma başlatmıştır. Valilere gönderdiği fermanla Anadolu kentlerinde saat kuleleri yapımını teşvik etmiştir. Bu tarihe kadar Osmanlı’da lüks bir eşya olarak algılanan saat artık halka ulaşmıştır.

II.Abdülhamid’ in 25. tahta çıkış yıldönümü, diğer yıldönümlerinden daha şaşaalı ve masraflı olmuştur. Bütün gazeteler bu özel gün ile ilgili yayınlar yapmış, fabrikalar ve ticari kuruluşlar saraya hediyeler götürerek, padişaha olan bağlılıklarını göstermiştir.


İzmit Belediyesi, saat kulesi için hareket geçmiş, kulenin projesini mimara çizdirmiş, kullanılacak saatleri Avrupa’ya sipariş etmişti. Ve kule inşaatının temeli özel bir tören ve yapılan dualarla 19 Ağustos 1900 günü atılmıştı. inşa ettirmek istediği saat kulesi son derece zarif ve güzel bir yapıydı. Anadolu’da ve hatta Selanik’te inşa edilen kulelerin hepsinden da güzeldi. Ancak binanın projesi oldukça detaylı ve temiz işçilik isteyen bir projeydi. Ve bu etkenler de kulenin inşaat süresinin uzamasına neden olmaktaydı. İzmitliler inşa ettirdikleri saat kulesinin açılışını Abdülhamid’in tahta çıkışının 26’ncı yılında yapacaklarını duyurmuşlardı.

Neoklasik üslupta Hereke ve Tavşancıldan getirilen traverten taşlardan yaptırılan saat kulesi kare planlı olup 4 bölümden oluşmaktadır. Kulenin üç yüzü, mermer motifli çeşmelerle süslenmiştir. Zemin katı oluşturan 1.bölüm diğer üç kattan daha geniş bir şekilde yapılmıştır. Saat kulesi 16.40 m yüksekliğindedir.

Giriş cephesinin dışında üç cephede doğu, batı, güney çeşmelere yer verilmiştir. Çeşme aynalığında yay içerisinde ay yıldız, ay yıldızın altında da çelenk bulunmaktadır. Çeşmelerin üst kısımlarında olan bordürlerde kitabe kuşakları yer almaktadır. Şuan sadece batıda bulunan kitabe tam olarak okunmaktadır. Burada "Belediye itdi inşâ bu kuleyle çeşmeyi Sîne-i Kameriyye 1318 (1902/03)" yazısı vardır.

Kulenin 2. 3. ve 4. katları oldukça hareketli bir şekilde inşa edilmişlerdir. 2. katta köşelerde sütunlara yer verilmiş, her cepheye kaş kemerli açıklıklar konulmuştur. 2. katta dökme demir korkuluklardan bir gezinti alanı oluşturulmuştur. Son derece zarif bir yapıda olan korkuluklar döneminin üslup özelliklerini yansıtmaktadır.

Kulenin 3. katında mermer madalyonlar içerisinde II. Abdülhamid' in tuğrası bulunmaktadır. Ayrıca 3. katın köşelerinde silindirik ve elips şeklindeki düz madalyonlar vardır.

Kulenin 4. katında Saat odası yer alır. Dört cephesin de 80 cm çapında saat kadranı bulunmaktadır. Saat başlarında saat sayısı kadar, her yarım saatte bir de, tek çalarak zamanı duyuracak bir mekanizmayla donatılmıştır. Saatin çanı özel bir ton vermek üzere üretilmiştir, kilise çanı tonu olarak algılanmaması için özel bir ton (ses)üretilmiştir. Ünlü Saat Ustası Mustafa Şem-i Pek tarafından yapılan bu saat aktif olarak çalışan son saatlerden biridir. Saatlerin üst kısımlarında üçer pencere kuşağı bulunmaktadır. İnce-sivri külah uygulamasının denendiği bu kulede, saçak sistemi oldukça taşkın yapılmıştır. Saçak altı çeşitli uygulamalarla hareketlendirilmiştir.

Kocaeli’nin sembolü haline gelen saat kulesi, her katında farklı mimari uygulamaların denendiği ve yine her katında farklı süsleme unsurlarının uygulandığı, hareketli beden duvarları ve ince uzun yapısıyla dikkat çekmektedir.






Yorumlar

  1. Yapılmış herhangi bir yorum bulunmamaktadır..

BİZ KİMİZ?

Kısaca Kocaeli'yi anlama ve daha kaliteli yaşama rehberi diyebiliriz. Gün içerisinde iş hayatında ve sosyal hayatta neler olup bittiğinden haberdar olmaktan tutun, Kocaeli'nin pek bilinmeyen değerlerini, mekanlarını ve kültürünü insanlara tanıtmaya kadar, hatta hafta sonunu burada nasıl keyifle geçirebilirsiniz gibi şehirle alakalı tüyolar veren bir şehir portalı olmayı amaçlıyoruz..

İLETİŞİM